ESG w 2026 — mniej firm objętych obowiązkiem raportowania
Obowiązek raportowania zrównoważonego rozwoju (ESG) w ramach dyrektywy CSRD budził u polskich firm rosnący niepokój — koszty wdrożenia, zaangażowanie audytora, szczegółowe dane środowiskowe. Nowelizacja ustawy o rachunkowości (Dz.U. 2026 poz. 333), obowiązująca od 14 marca 2026 r., znacząco zawęża krąg podmiotów objętych obowiązkiem. Dla wielu średnich firm to realna ulga.
Co się zmieniło?
Ustawa wdraża zmiany wynikające z rewizji dyrektywy CSRD (tzw. pakiet Omnibus), która podniosła progi objęcia obowiązkiem raportowania. Zmiana dotyczy przede wszystkim:
- Dużych jednostek — które były „pierwszą falą" raportujących
- Spółek giełdowych, w tym małych i średnich, które miały dołączyć w kolejnych latach
- Grup kapitałowych raportujących na poziomie skonsolidowanym
Nowe progi — kto nadal musi raportować?
Obowiązek sporządzania sprawozdania zrównoważonego rozwoju spoczywa na podmiotach przekraczających dwa z trzech progów:
| Kryterium | Próg |
|---|---|
| Zatrudnienie | powyżej 1 000 pracowników |
| Przychody netto | powyżej 450 mln euro |
| Suma bilansowa | powyżej 25 mln euro |
Dla porównania — wcześniejsze progi były znacznie niższe (m.in. 250 pracowników i 50 mln euro przychodów). Oznacza to, że tysiące polskich firm, które przygotowywały się do raportowania ESG, nie są już objęte obowiązkiem.
Zwolnienie dla „pierwszej fali"
Przepisy przewidują częściową ulgę dla firm, które zaczęły raportować za lata 2024–2025, ale nie spełniają nowych progów:
- Mogą zawiesić raportowanie na czas okresu przejściowego
- Nie są zobowiązane do publikacji pełnego sprawozdania zrównoważonego rozwoju za 2025 rok
- Muszą jednak zachować dokumentację wcześniej gromadzonych danych
Co z jednostkami poniżej progów?
Firmy, które nie spełniają progów, nie mają obowiązku sporządzania pełnego sprawozdania zgodnie ze standardami ESRS. W praktyce warto jednak pamiętać, że:
- Kontrahenci (szczególnie duże firmy nadal objęte CSRD) mogą wymagać danych ESG jako elementu łańcucha dostaw
- Banki i ubezpieczyciele coraz częściej uzależniają warunki finansowania od wskaźników ESG klienta
- Pozostaje dobrowolne raportowanie w uproszczonym standardzie VSME, co może poprawić pozycję konkurencyjną
Standard VSME — uproszczona alternatywa
Dla małych i średnich przedsiębiorstw, które chcą raportować ESG dobrowolnie, EFRAG przygotował standard VSME (Voluntary SME Standard). W porównaniu z ESRS jest on:
- Proporcjonalny do wielkości firmy — mniej wskaźników do raportowania
- Modułowy — podstawowy moduł obowiązkowy, rozszerzony opcjonalny
- Akceptowany przez banki jako źródło danych o zrównoważonym rozwoju klienta
Praktyczne kroki dla firm
- Sprawdź progi — czy po nowelizacji Twoja firma nadal jest objęta obowiązkiem raportowania
- Przejrzyj dokumentację — jeśli zbierałeś dane ESG, zachowaj je na potrzeby klientów i banków
- Oceń wymagania kontrahentów — duże firmy mogą żądać danych ESG niezależnie od Twoich obowiązków ustawowych
- Rozważ VSME — dobrowolny, uproszczony standard może być atrakcyjnym kompromisem
Nie wiesz, czy Twoja firma jest objęta obowiązkiem ESG po zmianach? Skontaktuj się z nami — przeanalizujemy Twoją sytuację i pomożemy w przygotowaniu odpowiedniej dokumentacji.