Do czego służy fundacja rodzinna?

Fundacja rodzinna, dostępna w polskim prawie od 2023 roku, pozwala oddzielić majątek firmowy od osobistego i zaplanować sukcesję bez dzielenia firmy między spadkobierców. Fundator wnosi majątek (udziały, akcje, nieruchomości, środki pieniężne — minimum 100 000 zł), a fundacja zarządza nim i wypłaca świadczenia beneficjentom, najczęściej członkom rodziny.

Zasady opodatkowania

  • bieżąca działalność dozwolona ustawą jest zwolniona z CIT — dywidendy z posiadanych spółek, odsetki, zbywanie udziałów i papierów wartościowych, najem,
  • 15% CIT płaci fundacja dopiero przy wypłacie świadczeń beneficjentom lub przekazaniu mienia po rozwiązaniu,
  • beneficjenci z najbliższej rodziny fundatora (tzw. grupa zero: małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo) nie płacą PIT od otrzymanych świadczeń; dalsi beneficjenci płacą 10% lub 15%,
  • działalność wykraczająca poza zakres ustawowy jest karana stawką sankcyjną 25% CIT.

Na co uważać w 2026?

Organy podatkowe przyglądają się wykorzystywaniu fundacji do celów innych niż sukcesja — w szczególności szybkiej sprzedaży wniesionego majątku czy agresywnym optymalizacjom z użyciem zagranicznych spółek. W ostatnich miesiącach pojawiły się interpretacje zawężające zwolnienie dla przystępowania fundacji do spółek osobowych oraz zapowiedzi doprecyzowania przepisów o najmie krótkoterminowym. Przed wniesieniem majątku warto przeanalizować planowane operacje pod kątem zakresu dozwolonej działalności.

Formalności i koszty

  • akt założycielski albo testament u notariusza + statut,
  • wpis do rejestru fundacji rodzinnych prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim,
  • fundusz założycielski min. 100 000 zł,
  • coroczne sprawozdanie finansowe; audyt co 4 lata (lub corocznie przy większych aktywach).

Dla kogo to rozwiązanie?

Fundacja rodzinna sprawdza się, gdy majątek firmowy ma pozostać niepodzielony przez pokolenia, a właściciel chce z góry określić zasady wypłat dla rodziny. Przy mniejszych majątkach albo prostych strukturach wystarczą często testament, zapis windykacyjny lub zarząd sukcesyjny. Pomagamy porównać te scenariusze liczbowo i skoordynować proces z notariuszem oraz prawnikiem.